Onze ziekenhuizen zijn minder goed bereikbaar geworden

Nederlandse ziekenhuizen zijn tussen 2018 en 2024 minder goed bereikbaar geworden. Dat blijkt uit een analyse van mobiliteitsadviesbureau Goudappel, in opdracht van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) als onderdeel van het Mobiliteitsbeeld 2025. De berekende bereikbaarheid van ziekenhuizen in Nederland is tussen 2018 en 2024 gemiddeld gezien afgenomen voor alle drie de vervoerwijzen (auto, openbaar vervoer en fiets). Voor de auto en het ov gold dit vooral in de noordelijke Randstad. De krimp van het aantal ziekenhuizen speelt hierin een voorname rol.

In het Mobiliteitsbeeld 2025 gaat het KiM in op de ontwikkeling van personenmobiliteit en goederenvervoer in de afgelopen tien jaar. Bovendien deelt zij een aantal bevindingen op het gebied van bereikbaarheid. Hieruit blijkt dat de werkplek gemiddeld gezien beter bereikbaar werd in de periode 2018-2024. Opvallend daarentegen is dat de bereikbaarheid van onderwijsinstellingen in het MBO, HBO en WO en van ziekenhuizen juist licht afnam.

• Wanneer Nederlanders gevraagd worden naar hoe zij hun bereikbaarheid ervaren, dan geeft het overgrote deel (ongeveer 95%) aan de werklocatie, onderwijslocatie en het ziekenhuis meestal of altijd goed te kunnen bereiken wanneer zij er naartoe willen. Voor de overige ongeveer 5% geldt dat dus niet.
  
• De afgelegde afstand (van voertuigen) en het reistijdverlies van het wegverkeer op het hoofdwegennet in Nederland waren in 2024 respectievelijk 2,7% en 5,1% hoger dan in 2023. Daarmee lag de afgelegde afstand op het hoofdwegennet in 2024 iets onder het niveau van vóór de COVID-19-pandemie (2019). De afgelegde afstand van het wegverkeer op het totale wegennet was in 2024 voor het eerst juist weer iets hoger dan in 2019 (resp. 137,5 mld en 135,9 mld km).
  
• De afgelegde afstand door het treinverkeer steeg tussen 2023 en 2024 met 5%. De gemiddelde vertraging per treinreis bleef in 2024 met 2,2 minuten gelijk aan die van het jaar ervoor.

Uitwerking van de bereikbaarheidsindicator

De bereikbaarheid van ziekenhuizen op landelijk niveau is gewogen voor inwoners. Voor het onderzoek is de data over de locatie van ziekenhuizen (RIVM) en onderwijsinstellingen (DUO) gekoppeld aan de zones van het Landelijk Model Systeem (LMS). Voor het bepalen van het aantal te bereiken voorzieningen is een aantal uitgangspunten gehanteerd:

• Op het moment dat er meerdere vestigingen zijn van een onderwijsinstelling of ziekenhuis binnen dezelfde zone dan telt deze voorziening één keer mee.
  
• Op het moment dat er meerdere vestigingen zijn van één onderwijsinstelling of ziekenhuis, maar die liggen niet in dezelfde zone, dan tellen deze apart mee.
  
• Op het moment dat er verschillende voorzieningen gebruik maken van dezelfde locatie (zoals twee verschillende onderwijsinstellingen) dan tellen deze apart mee.
  
• Bij het bepalen van het aantal voorzieningen is geen rekening gehouden met het aanbod (aantal opleidingen, aantal ziekenhuisafdelingen). Elke voorziening telt even zwaar mee. Voor ziekenhuizen zijn buitenpoliklinieken als een aparte voorziening meegeteld.
  
• Voor ziekenhuizen is gekeken naar de bereikbaarheid binnen en buiten de spits. Voor banen en onderwijs is alleen naar de spits gekeken.
• eve schaal.

Kaarten bereikbaarheid ziekenhuizen 2024:

• Geen ziekenhuis bereikbaar (0 tot 0,49)
• Weinig ziekenhuizen bereikbaar (0,5 tot 1,49)
• Enkele ziekenhuizen bereikbaar (1,5 tot 3,49)
• Veel ziekenhuizen bereikbaar (3,5 tot 9,49)
• Zeer veel ziekenhuizen bereikbaar (> 9,49)

Kaarten ontwikkeling bereikbaarheid (ziekenhuizen en onderwijs):

• Sterke toename (> 2,5)
• Toename (1,5 tot 2,49)
• Lichte toename (0,5 tot 1,49)
• Stabiel (-0,49 tot 0,49)
• Lichte afname (-1,49 tot -0,5)
• Afname (-2,49 tot -1,5)
• Sterke afname (<-2,5)

De volledige publicatie van het Mobiliteitsbeeld 2025 is te downloaden op www.kimnet.nl