Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Nederland en België
Nederlanders schatten de periode die ze moeten wachten op een operatie of behandeling veel korter in dan in werkelijkheid het geval is. Dat blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O in opdracht van Coöperatie VGZ naar hoe mensen de zorg beleven.
De toenemende zorgvraag en oplopende personeelstekorten staan bekend als de belangrijkste uitdagingen in de zorg. Eén van de zichtbare gevolgen hiervan is het oplopen van de wachttijden voor een operatie of behandeling. Toch denken veel mensen dat dit in de praktijk nog wel meevalt. Zo denkt 57% van het Nederlands publiek dat zij voor een staaroperatie binnen dertien weken geholpen kunnen worden. 15% heeft een nog rooskleuriger beeld en verwacht maximaal vier weken te moeten wachten, terwijl het in werkelijkheid gemiddeld twintig weken duurt voor een staaroperatie kan plaatsvinden. Bij een liesbreukoperatie schat twee derde van de ondervraagden de wachttijden tot dertien weken in, waar deze gemiddeld gezien oplopen tot 24 weken. En voor een injectie die bijdraagt aan pijnbestrijding verwacht 69% binnen acht weken aan de beurt te zijn, terwijl de werkelijke wachttijd elf weken bedraagt.
Dit zorgt er echter niet voor dat Nederlanders negatief tegen de zorg aankijken. Met 56% denkt meer dan de helft van de mensen positief tot zeer positief over de zorg. De meeste mensen vinden dat de kwaliteit zeer goed is, maar plaatsen de kanttekening dat vraag en aanbod niet met elkaar matchen. Veel mensen zijn bereid om zelf bij te dragen aan het verkorten van wachttijden. De meerderheid (77%) ziet het echter wel als taak van de huisarts of zorgverzekeraar om uit te zoeken waar men het snelst aan de beurt is.
In 2026 krijgen zorgverzekeraars inzage in wachtlijsten in de zorg. Hierdoor krijgen zij zicht op waar en voor welke behandeling of operatie mensen die bij hen verzekerd zijn op een wachtlijst staan. Wanneer een verzekerde expliciet toestemming geeft voor bemiddeling door de zorgverzekeraar en de wachttijd is langer dan landelijk voor de operatie of behandeling is afgesproken (treeknorm), dan kan de zorgverzekeraar proactief handelen om de verzekerde te helpen. In de oude situatie moest de verzekerde zelf initiatief nemen om voor bemiddeling in aanmerking te komen. Wachtlijstbemiddeling door een zorgverzekeraar wordt in het onderzoek positief ontvangen. 68% zou hier gebruik van willen maken als de situatie op hen van toepassing wordt.
De nieuwe afspraken die moeten bijdragen aan het verkorten van wachtlijsten komen voort uit het Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA) dat op 8 september 2025 is ondertekend door partijen uit zorg, welzijn en overheid.
Laura van Hulst (Directeur Gidsen Coöperatie bij VGZ): “Veel verzekerden hebben te maken met een lange wachttijd in de zorg. Dit leidt tot vervelende situaties waarin mensen vastlopen in hun dagelijks bestaan. Wij willen graag helpen door te gidsen naar een plek waar ze eerder geholpen kunnen worden. Dat doen we telefonisch, via de app en met een wachttijdvergelijker waarmee mensen snel kunnen zien of en waar er sneller plek voor ze is. Tot en met september realiseerden we hiermee dit jaar al 210.900 weken aan wachttijdreductie voor verzekerden. Daarmee kunnen we niet alle problemen rondom wachttijden oplossen, maar wel de bestaande capaciteit binnen de zorg beter benutten.”
Jubileum
