Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Nederland en België
Een zorgomgeving inrichten is een kunst op zich. Een kunst die assar architects tot in de puntjes beheerst. Samen met Senior Interior Architect Laïlla Elmessaoudi gaan we dieper in op vijf cruciale ontwerpprincipes die de zorgprojecten van het bureau typeren, geïllustreerd door enkele concrete voorbeelden uit de praktijk.
“Wij geloven dat goede zorgarchitectuur verder gaat dan efficiënt ruimtegebruik: ze draagt bij aan welzijn, vertrouwen en verbondenheid”, zegt Elmessaoudi. “Onze gebouwen zijn ontworpen om de zorg van vandaag te ondersteunen én klaar te zijn voor de noden van morgen. Vanuit die overtuiging hanteren wij steevast vijf basisprincipes wanneer we zorggebouwen vormgeven en inrichten.”
“Zorgarchitectuur begint bij de patiënten, bewoners of het verplegend personeel. Onze ontwerpen creëren rust en huiselijkheid, met daglicht, uitzicht en geborgenheid als fundamenten”, vertelt Elmessaoudi. In ’t Huis in Kortrijk opteerde assar architects voor een indeling in kleinschalige leefgroepen van acht bewoners, met telkens een eigen keuken en woonkamer. Dat schept een herkenbare en huiselijke sfeer voor mensen met dementie of een psychische kwetsbaarheid. En ook in WZC Sint-Jozef in Lier wordt maximaal ingezet op kleinschalig wonen, in combinatie met kwalitatieve buitenruimtes (waaronder een groene binnentuin). De kamers zijn georganiseerd in leefgroepen van veertig, telkens rond een centrale kern met dagzalen en zorgfuncties. Bewoners ervaren er een warme, huiselijke hotelsfeer met houttexturen en subtiele kleuraccenten per verdieping.
Dat open en lichtrijke zorgomgevingen patiënten ten goede komen, blijkt onder meer in de dialyseafdeling van ZAS Jan Palfijn in Merksem. Doordat de grote behandelzaal is opgedeeld in vier zones met telkens vier zetels of behandelbedden hebben patiënten de keuze om sociale interactie op te zoeken of net meer privacy te bewaren, terwijl het zorgpersoneel toch het overzicht behoudt en indien nodig snel kan ingrijpen.
Hetzelfde geldt voor de cardiolounge van het ZAS Hartcentrum in Antwerpen, waar patiënten worden voorbereid en opgevolgd in een comfortabele lounge met zetels in plaats van in een klassieke ziekenhuiszaal met bedden. Dit concept combineert zorg met een warme, huiselijke architectuur en biedt patiënten meer autonomie en comfort.
“Gebouwen werken pas echt wanneer ze samen met hun gebruikers worden vormgegeven”, weet Elmessaoudi uit ervaring. “Daarom zetten we sterk in op patiëntparticipatie en betrokkenheid van zorgverleners en de buurt.” In het New Tech-gebouw van Iris Ziekenhuizen Zuid op campus Etterbeek-Elsene werden de zorgteams betrokken bij de kleur- en sfeerkeuzes. Het resultaat is een herkenbare, inclusieve omgeving die het werk van het personeel ondersteunt en het comfort van patiënten verhoogt. Bij de realisatie van ‘t Huis in Kortrijk werd de buurt actief betrokken bij de inplanting van het gebouw en de ontwikkeling van het park. Het woonzorgcentrum is zo niet enkel een zorgplek, maar ook een ontmoetingsruimte in de wijk.
“De zorg evolueert razendsnel. Wij ontwerpen infrastructuur die schaalbaar en aanpasbaar is, zodat ze relevant blijft bij veranderende modellen en technologieën” benadrukt Elmessaoudi. In ’t Huis in Kortrijk zorgt een kolomstructuur met een minimum aan dragende muren voor een hoge mate van flexibiliteit. assar architects gebruikte BIM en virtuele simulaties om toekomstige indelingswijzigingen inzichtelijk te maken.
In het New Tech-gebouw van Iris Ziekenhuizen Zuid kreeg een volledig niveau nog geen invulling, zodat het kan fungeren als reservecapaciteit. Zo kan het gebouw meegroeien met de ziekenhuiswerking. En ook in de kandidatuur voor het HeiligHartziekenhuis in Lier stelt assar architects flexibiliteit centraal. De campus is ontworpen om functies te kunnen herschikken en verdiepingen eenvoudig aan te passen aan toekomstige noden. In WZC Sint-Jozef in Lier werd eveneens vooruitgedacht: technieken zijn flexibel geïntegreerd, ruimtes zijn eenvoudig aanpasbaar en tien kamers kunnen indien nodig snel in quarantaine geplaatst worden. Zelfs de integratie van de technieken in goudkleurige dakstructuren toont hoe architectuur en functionaliteit hand in hand gaan.
“Gezonde zorg begint bij een gezonde leefomgeving. Daarom integreren wij energie-efficiëntie, circulaire materialen en slimme ecologische oplossingen in elk project”, legt Elmessaoudi uit. In de kandidatuur voor revalidatieziekenhuis Inkendaal in Vlezenbeek werd de GRO-duurzaamheidsmeter als kader gebruikt. Groendaken, biodiversiteit en waterbeheer vormen er een integrale groene long voor de stad. En ook in de kandidatuur voor het HeiligHartziekenhuis in Lier is duurzaamheid verankerd in de campusvisie, met aandacht voor materiaalkeuze, mobiliteit en integratie van groen in de architectuur. In ‘t Huis in Kortrijk worden geothermie, passieve zonnebeheersing en vraaggestuurde ventilatie gecombineerd. Dat zorgt voor lage exploitatiekosten én een aangenaam leefklimaat.
“Zorggebouwen maken deel uit van hun omgeving. Wij streven naar campussen die openstaan voor de gemeenschap en uitnodigen tot ontmoeting”, aldus Elmessaoudi. In de kandidatuur voor revalidatieziekenhuis Inkendaal in Vlezenbeek zet assar architects in op de creatie van een publieke campus met wandelroutes, parken en gedeelde functies met scholen. De site wordt zo een stadspark dat zorg, ontspanning en educatie verenigt. AZ Monica versterkte haar campus in Deurne met de nieuwe E-vleugel, waarin diverse zorgfuncties werden gegroepeerd rond twee groene patio’s die daglicht en rust binnenbrengen in het gebouw. Een zwevende, beglaasde passerelle verbindt de nieuwbouw naadloos met de bestaande vleugel, met een betere circulatie en oriëntatie voor patiënten en personeel als resultaat.
In de kandidatuur voor het HeiligHart-ziekenhuis in Lier is het gelijkvloers opgevat als een zorgboulevard: een open interieur waar zorg, ontmoeting en publieke functies samenkomen. Dit maakt de campus laagdrempelig en verankert haar in het stedelijk weefsel.
Neem dan rechtstreeks contact op met Assar Architecten.
Contact opnemen
building for everyone Architecture cannot exist without people. At assar, we believe in all-inclusive designs that meet the needs of all people, young and old, building for humanity in all its diversity. We create architecture that is inspirational and evolutive, enabling easy movement and access for every type of user. co-creating inclusion Designing places and […]
Bekijk Bedrijfsprofiel
Jubileum
