‘Mantelzorg is ook voor zzp’ers een zorgwekkend probleem’

De SER trekt terecht aan de bel over mantelzorgers, die de zorg voor hun naasten moeilijk kunnen combineren met hun werk. Dit probleem geldt nadrukkelijk óók voor zzp’ers, zo blijkt uit recent onderzoek op gezamenlijk initiatief van de diverse zzp-vertegenwoordigers in de SER. Het is nu zaak dat het advies verder geconcretiseerd wordt.

De zzp-geledingen in de SER – HZC/VCP ZZP, FNV Zelfstandigen, Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) en de twee kroonleden voor zzp – zijn positief dat er een aparte paragraaf aan de mantelzorgproblematiek voor de zzp’er gewijd is.

Bijna een op de drie werkenden is inmiddels mantelzorger. Belangrijk van dit SER-advies is dat dit toch min of meer ‘verborgen’ probleem van mantelzorgende zzp’ers nu ook met cijfers is onderbouwd. Uit onderzoek op initiatief van de SER zzp-geledingen onder een kleine duizend zzp’ers blijkt dat de helft van de mantelzorgende zzp’ers mentale stress ervaart en bijna een kwart (22 procent) financiële stress. Daarnaast gaf 57 procent van de mantelzorgers aan minder tijd te hebben voor netwerken en acquisitie. Bijna 52 procent heeft minder tijd voor opleidingen en trainingen en 42 procent ervaart een slechte werkprivébalans door mantelzorgtaken.

De voorgestelde oplossingsrichtingen in het SER-advies zijn echter niet voldoende om de ervaren knelpunten voor mantelzorgende zzp’ers aan te pakken. De aangereikte oplossingen blijven voornamelijk beperkt tot ‘regel het zelf’: benut je flexibiliteit en leg een buffer aan. Maar voor het benutten van flexibiliteit in je werk, moeten opdrachtgevers ook mee willen. En ‘even’ een buffer erbij, bovenop de buffers die nodig zijn voor ziekte en arbeidsongeschiktheid, pensioen, vervangingsinvesteringen, bedrijfsschades en (het bijhouden van) verplichte vakopleidingen en certificeringen, is ook vaak gemakkelijker gezegd dan gedaan. Hoeveel geld is daar opgeteld voor nodig? En is dat realistisch haalbaar?

Daarom biedt de laatste zinsnede in het advies nog het beste, meest reële aanknopingspunt: ‘Voor de langere termijn adviseert de raad het kabinet te kijken naar hoe dit te vertalen naar mogelijke compensatie’. Mantelzorgende zzp’ers geven aan dat het veel rust zou geven als er meer vergoeding of heffingskorting bij de belastingen zou komen voor hun mantelzorgtaken, om de financiële stress te verminderen. Daarnaast zou het hen helpen als de regels gemakkelijker zouden worden gemaakt. Er is dus nog werk aan de winkel.