Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Nederland en België
Toenemende werkdruk en emotionele uitputting zetten behoud jonge zorgprofessionals onder druk
Bijna de helft (46,6%) van de zorgmedewerkers jonger dan 36 jaar overweegt een baan buiten de zorg. Dat blijkt uit de Monitor Gezond Werken in de Zorg 2026 van IZZ, waaraan 4.079 zorgmedewerkers deelnamen. In 2025 lag dit percentage nog op 40,2%. Ook het aandeel jonge medewerkers dat daadwerkelijk van plan is om binnen een jaar de zorg te verlaten, stijgt van 10,2% naar 13,1%. IZZ ziet een grote opgave voor de sector om dit tij te keren.
Jonge zorgmedewerkers ervaren meer emotionele uitputting* dan hun oudere collega’s. Op een schaal van 1 tot 5 scoren medewerkers onder de 36 jaar gemiddeld 2,5 op emotionele uitputting, tegenover 2,2 bij medewerkers tussen de 36 en 55 jaar en 2,1 bij medewerkers ouder dan 55 jaar. Ook beoordelen jonge medewerkers hun werk-privébalans lager: een 6,9 tegenover een 7,6 onder 55-plussers.
“Deze cijfers spreken voor zich. Juist de generatie die de komende decennia onze zorg moet dragen, denkt steeds vaker na over een toekomst buiten de sector”, zegt Marti Paardekooper, directeur van IZZ. “Jongeren krijgen te maken met uiteenlopende maatschappelijke uitdagingen. Als het werk ook emotioneel veel kan vragen en de werkdruk hoog is, dan is extra aandacht noodzakelijk voor wat deze medewerkers nodig hebben om gezond en met plezier te blijven werken.”
De Monitor laat zien dat de daling van de werkdruk in 2025 geen vervolg krijgt. De emotionele en fysieke werkdruk zijn terug op het niveau van 2024. Meer dan de helft van de zorgmedewerkers ervaart een hoge of zeer hoge werkdruk. Ook het verzuim blijft hoog: 36,1% van de zorgmedewerkers verzuimde het afgelopen jaar. Van de zorgmedewerkers die werkgerelateerd verzuim rapporteren, noemt 58,8% mentale belasting als oorzaak, gevolgd door lichamelijke belasting (47,3%).
“Zorgmedewerkers halen nog altijd veel voldoening uit hun werk, maar de aanhoudende druk vraagt veel van hen”, zegt Sonja Beers, onderzoeker bij IZZ. “De druk in de zorg is hoog en zal niet zomaar verdwijnen. Maar hoe medewerkers die druk ervaren, wordt sterk beïnvloed door de omstandigheden waarin zij hun werk doen. Daar kunnen zorgorganisaties het verschil maken.”
Er vinden veel veranderingen plaats in de zorg. Dat is nodig om de sector toekomstbestendig te maken. In die context staan zorgorganisaties voor de opdracht om jonge medewerkers te begeleiden bij hun mentale belasting en ontwikkeling. Dat vraagt onder andere om mensgericht leiderschap, goede onboarding en een veilig leerklimaat. Paardekooper: “Je wilt voorkomen dat jonge zorgmedewerkers te snel en zonder voldoende begeleiding een te grote verantwoordelijkheid dragen. Op veel plekken gaat dat goed, maar lang niet altijd. Wie jonge zorgprofessionals wil behouden, moet weten wat hen motiveert en wat ze nodig hebben om hun vak duurzaam te kunnen uitoefenen. Persoonlijke aandacht, ruimte voor ontwikkeling en leidinggevenden die daadwerkelijk tijd hebben voor hun medewerkers, zijn een goed vertrekpunt.”
*Emotionele uitputting is een vorm van mentale vermoeidheid die ontstaat door langdurige emotionele belasting. Mensen die emotioneel uitgeput zijn, voelen zich vaak leeg, hebben minder energie en ervaren moeite om zich na een werkdag weer op te laden.
De Monitor Gezond Werken in de Zorg is een jaarlijks onderzoek van IZZ naar gezond werken in de zorg. In 2026 vulden 4.079 zorgmedewerkers uit verschillende zorgbranches en beroepsgroepen de vragenlijst volledig in. Naast werkdruk, emotionele uitputting en uitstroom besteedt de monitor onder meer aandacht aan mentale gezondheid, mantelzorg, leiderschap, regeldruk en agressie op de werkvloer.
Stichting IZZ zet zich in voor een toekomstbestendige zorgsector door zorgorganisaties en hun professionals te ondersteunen bij duurzame inzetbaarheid. Met projecten, programma’s, trainingen en verbetertrajecten, gebaseerd op eigen wetenschappelijk onderzoek, kunnen zorgorganisaties verzuim en uitstroom verlagen. Daarnaast helpt IZZ zorgprofessionals goed voor zichzelf te zorgen en veerkrachtig te blijven onder druk. Iedereen in de zorg kan bij IZZ terecht voor tools, trainingen en kortingsacties, en ook de IZZ Zorgverzekering. Deze zorgverzekering, uitgevoerd door CZ en VGZ, is specifiek afgestemd op het werk in de zorg. IZZ heeft ruim 450.000 leden en wordt aangestuurd door werkgevers en werknemers in de zorg.
Jubileum
