Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Nederland en België
Haarlem bouwt aan zorgzame buurten: de woning als onderdeel van de zorginfrastructuur

Haarlem bouwt aan zorgzame buurten: de woning als onderdeel van de zorginfrastructuur

Wat als de buurt zélf een deel van het antwoord op de groeiende zorgvraag wordt? De gemeente Haarlem geeft die gedachte vorm in nieuwe woon- en buurtconcepten. Door woningen zelf onderdeel te maken van de zorginfrastructuur ontstaat niet alleen een plek om in te wonen, maar ook een plek die ontmoeting, ondersteuning en zorg aan huis mogelijk maakt.

“We moeten veel meer kijken naar hoe we zorg en welzijn met wonen kunnen verbinden”, zegt de Haarlemse wethouder Diana van Loenen. “Langer thuis wonen is nu eenmaal makkelijker als er andere mensen in de buurt zijn bij wie je af en toe terechtkunt, voor hulp of gewoon voor gezelligheid.” Een bestaand voorbeeld is de Buurt als Ecosysteem in de Haarlemse Vijfhoek. Zorgorganisatie Zorgbalans werkt er samen met onder meer het Spaarne Gasthuis, de gemeente en welzijnsorganisatie Buurts. Ontmoeting vormt de basis. In een lokaal café komen buurtbewoners regelmatig samen. Tegelijkertijd wordt gezondheidspreventie gekoppeld aan die ontmoetingen, bijvoorbeeld door laagdrempelig de bloeddruk te laten meten door een wijkverpleegkundige. Dat heeft volgens Van Loenen een dubbel effect. Inwoners kunnen eerder signaleren dat er iets aan de hand is, maar ontdekken soms ook dat professionele zorg helemaal niet nodig is. “Zo ontstaat eigenlijk een soort poortwachtersfunctie vóórdat iemand het zorgsysteem in gaat. Het doel is dat mensen de juiste zorg krijgen op het juiste moment, maar ook dat we voorkomen dat de zorg onnodig wordt belast.”

Wonen als onderdeel van de zorgoplossing

Met het programma Gewoon Samen Thuis werkt de stad aan woonbuurten waarin zelfstandig wonen, zorg en welzijn samenkomen. De gemeente start met drie van deze buurten, samen met woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties. Het gaat om wooncomplexen met gemeenschappelijke ruimten en een collectief programma, waar bijvoorbeeld samen wordt gegeten of activiteiten worden georganiseerd. Tegelijkertijd kan intensieve zorg aan huis worden geleverd. Daarmee ontstaat volgens Van Loenen een moderne variant op het vroegere bejaardenhuis: niet met de grootschalige zorg van vroeger, maar wel met de sociale kracht van samen wonen.

“De goede elementen van de vroegere bejaardenhuizen waren vooral de ontmoeting, gezamenlijke ruimte en samen eten. Die elementen brengen we terug, maar dan op een manier die past bij hoe mensen nu willen wonen.” Deze aanpak kan daarnaast ook bijdragen aan doorstroming. Ouderen kunnen verhuizen naar een woning die beter geschikt is, zodat er meer woningen beschikbaar komen voor grotere huishoudens.

Van verkokering naar samenwerking

De grootste uitdaging zit volgens Van Loenen niet alleen in het organiseren van goede initiatieven, maar ook in de financiering. Wonen, welzijn en zorg worden nog te vaak vanuit verschillende budgetten en systemen georganiseerd. “We moeten veel meer middelen verschuiven richting hybride vormen waarin wonen, welzijn en zorg samenkomen. Daar ligt echt een opgave voor het Rijk.” Haarlem probeert ondertussen lokaal en regionaal door te pakken. Met corporaties, zorgorganisaties, huisartsen, welzijnspartners en de regio wordt gewerkt aan toekomstbestendige woningen, zorg aan huis en voldoende variatie in woonzorgvormen. Daarbij zijn ontmoetingsplekken essentieel. Haarlem investeert daarom niet alleen in een uitnodigende openbare ruimte, maar ook in ‘Huizen van de Wijk’ en buurtkamers. De gedachte daarachter is eenvoudig, zegt Van Loenen: “Je moet investeren in de gemeenschap voordat de zorgvraag urgent wordt.” Als mensen elkaar kennen en weten waar ze terecht kunnen, kunnen ze langer zelfstandig, gezond en prettig thuis wonen.

"*" geeft vereiste velden aan

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Stuur ons een bericht

Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

Details

Kunnen we je helpen met zoeken?

Bekijk alle resultaten