Draadloos beheer van noodverlichting: een voordelige keuze voor de zorg

De toekomst van gebouwbeheer begint nu. Ook in de zorgsector, die voor grote uitdagingen staat. Bijvoorbeeld met betrekking tot het beheer en onderhoud van de noodverlichting. HBI Bisscheroux biedt hier een innovatieve oplossing voor in de vorm van LoRaWAN gecertificeerde noodverlichtingsarmaturen die eenvoudig en draadloos beheerd kunnen worden. Ook op afstand.

“Met onze noodverlichtingsoplossing zijn klanten verzekerd van realtime inzicht en updates, minder inspecties én een efficiëntere onderhoudsplanning”, vertelt noodverlichtingsadviseur en IoT-consultant Antoon Rijpkema van HBI Bisscheroux. “En dat leidt tot minder verstoring voor bewoners of patiënten.” Niet voor niets hebben bijvoorbeeld het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis in Rotterdam, het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg en het Spaarne Gasthuis in Haarlem en Hoofddorp de noodverlichtingsoplossing van HBI Bisscheroux al omarmd.

Inzet op techniek

Het Spaarne Gasthuis is een topklinisch ziekenhuis, waar opleiding en onderwijs, wetenschappelijk onderzoek en het leveren van topklinische zorg samenkomen. Hierbij wordt hoog ingezet op techniek om processen te versnellen, verbeteren en minder belastend te maken. “De implementatie van draadloos beheerde noodverlichting sluit hier mooi bij aan”, vertelt Kees Kors, technisch beheerder elektrotechniek bij Spaarne Gasthuis. “Aanleiding voor de implementatie waren ons meerjaren-onderhoudsplan, de uitfasering van traditionele noodverlichting en de verplichtingen vanuit de Erkende Maatregelenlijsten (EML) energiebesparing, die de overstap naar led stimuleren. Door alle traditionele noodverlichtingsarmaturen te vervangen door led, sorteren we voor op een duurzame toekomst. Door hier draadloos beheer in mee te nemen, worden bovendien actuele uitdagingen in de zorg aangepakt. Van patiëntveiligheid tot personeelsschaarste, duurzame inzetbaarheid van medewerkers, energie- en kostenbesparingen en CO2-reductie.”

Besparing van tijd, energie en geld

“Het Spaarne Gasthuis beschikt over drie locaties, met in totaal circa 190.000 m2 gebouwoppervlak”, weet Chris van den Bos, technisch beheerder elektrotechniek bij Spaarne Gasthuis, met een focus op Smart Maintenance en Smart Buildings. “Om hier periodiek alle noodverlichting te controleren, brengt enorm veel tijd, energie én geld met zich mee. Bovendien wordt de betrouwbare werking van de noodverlichting bij spanningsuitval onvoldoende gegarandeerd. Wat vandaag in orde is, kan morgen al defect raken. Het draadloos beheer van noodverlichting brengt hier verandering in. Niet alleen stroomuitval, afwijkingen en storingen, maar ook montagefouten komen direct aan het licht, waardoor onderhoudsmomenten beter voorspeld én incidenten voorkomen kunnen worden.” Kors: “Het enige dat onze servicetechnici nog moeten doen, is periodiek de fysieke staat van de noodverlichting controleren en vastleggen in rapportages voor het bevoegd gezag. Het beheer zelf is niet langer een momentopname, waardoor de veiligheid van patiënten én medewerkers nog beter wordt geborgd.”

LoRaWAN standaard

Voor de implementatie van de nieuwe noodverlichtingsoplossing heeft Spaarne Gasthuis contact gezocht met HBI Bisscheroux, dat heel bewust heeft gekozen voor LoRaWAN (Long Range Wide Area Network); een wereldwijde en zeer veilige standaard voor langeafstandscommunicatie met een laag vermogen en bovendien één van de grootste IoT-protocollen ter wereld, met miljoenen gateways en devices. “HBI Bisscheroux heeft hiervoor het Sqippa Online IoT monitoringsplatform met duidelijke plattegronden ontwikkeld, waarop in één oogopslag te zien is waar eventuele storingen zich voordoen”, aldus Van den Bos. Rijpkema verduidelijkt: “Het systeem stuurt drie keer per dag een update over de armatuurstatus, waarbij op achttien relevante datapunten wordt gemeten. Van accustatus t/m informatie over de laatste functie- en duurtest. Dit geeft gebouweigenaren en beheerders veel zekerheid. Doordat ook LoRaWAN CO2-sensoren, rookmelders, kWh- en waterverbruiksmeters opgenomen kunnen worden, biedt Sqippa Online een integrale en impactvolle oplossing voor elk type gebouw.”

Eigen monitoringsplatform

Spaarne Gasthuis was erg gecharmeerd van dit platform, erkent Van den Bos. “Alleen hadden wij zelf al een LoRa-netwerkomgeving geïmplementeerd. Om te voorkomen dat we met twee parallelle monitoringsomgevingen moesten werken, hebben we ervoor gekozen om de HBI Bisscheroux LoRa noodverlichtingsoplossing te integreren in onze eigen monitoringsomgeving. Doel hierbij is om te komen tot één totaaloplossing, waarbij onze servicetechnici op één scherm energieverbruiken, temperaturen, relatieve luchtvochtigheid, CO2-waarden en bezettingsgraden, etc. kunnen controleren. Bovendien kunnen zij in één oogopslag zien welke systemen en componenten hun aandacht nodig hebben. Van (nood)verlichting tot klimaatsystemen, op basis waarvan we onze gebouwen nóg efficiënter kunnen beheren.”

“Tijdens de eerste gesprekken met Kees Kors in de zomer van 2025 bleek dat Spaarne Gasthuis haar huiswerk goed had gedaan en de markt uitgebreid heeft verkend”, vertelt Rijpkema. “Ook met betrekking tot beheer op afstand. Hierdoor konden we snel spijkers met koppen slaan. In totaal hebben wij zo’n 1.500 armaturen geleverd aan onze partner Lichtservice Nederland, die de gefaseerde montage, identificatie en implementatie van alle apparatuur in Spaarne Gasthuis verzorgt.” Inmiddels zijn de locaties in Haarlem-Zuid en Hoofddorp gereed en vanaf komende zomer kan ook de noodverlichting op de locatie in Haarlem-Noord draadloos worden beheerd.