Waarom toegangsbeheer onmisbaar wordt in de moderne zorg

Zorgorganisaties moeten anno 2025 kunnen laten zien hoe zij veiligheid, toegang en verantwoordelijkheden organiseren. Wet- en regelgeving rond privacy, informatiebeveiliging en zorgkwaliteit verplicht instellingen om processen vast te leggen en te beheersen. Die verplichting is onder meer verankerd in de NEN 7510, de Nederlandse norm voor informatiebeveiliging in de zorg die aansluit op de internationale standaard ISO/IEC 27001.

Tegelijkertijd werken zorgteams met wisselende samenstellingen, personeelstekorten, meerdere locaties en een groeiend aandeel extramurale zorg. Daardoor raakt toegang direct verbonden met wie werkt, waar zorg wordt verleend en op welk moment. Toegangsbeheer is niet langer een facilitaire taak, maar een cruciaal onderdeel van het zorgproces, met directe impact op werkdruk, foutgevoeligheid en continuïteit.

Salto Systems ziet deze verschuiving vooral terug in verpleeg- en verzorgingshuizen. Steeds meer instellingen stappen over op rolbased toegangsbeheer, waarbij toegang automatisch wordt vastgesteld op basis van rol, locatie, dienst en bevoegdheden. Dit sluit aan op bestaande HR- en planningssystemen en vermindert de afhankelijkheid van handmatig beheer. Het resultaat: minder administratieve handelingen, minder fouten en meer tijd voor zorg.

Van pasjesbeheer naar rolgestuurde toegang

In veel zorginstellingen lag toegangsbeheer lange tijd lokaal. “Een pc bij de ingang, pasjes uitgeven en rechten handmatig aanpassen”, schetst Pieter van Liebergen, Business Development Manager voor de Zorg. “Dat werkte, zo lang organisaties overzichtelijk waren. Met fusies, meerdere locaties en veel tijdelijke krachten is dat model niet meer houdbaar.”

Door toegang te koppelen aan een bronsysteem, zoals HR of planning, krijgt een medewerker automatisch de juiste rechten. “Rechten moeten volgen uit het zorgproces. Dat vermindert de administratie en verkleint de kans op fouten.” Volgens Salto Systems levert dat vooral tijdswinst op in beheer en voorkomt het correcties achteraf, juist in organisaties met veel personeelswisselingen.

Aantoonbaarheid als vereiste

De nadruk op aantoonbaarheid neemt toe. “Normen als de NEN 7510 bestaan al langer, maar er wordt nu actiever op gecontroleerd”, zegt Van Liebergen. “Zeker bij grotere organisaties. Als je dertig of veertig locaties hebt en duizenden medewerkers, moet je kunnen laten zien hoe de toegang en bevoegdheden zijn geregeld.” Dat raakt ook aan fysieke veiligheid én medicatiebeheer. “Je moet precies weten of een zorgmedewerker toegang heeft tot opiaten, wanneer die toegang gold en op basis waarvan. Niet omdat je mensen wantrouwt, maar omdat professioneel werken vraagt om controleerbare processen.” Door die controle vooraf in te richten, neemt de administratieve druk achteraf af en ontstaat meer rust binnen teams.

Veiligheid én vrijheid: Wet Zorg en Dwang

Verzorgingshuizen en ziekenhuizen zijn deels openbare gebouwen, maar herbergen kwetsbare cliënten. Dat vraagt om oplossingen die veiligheid en vrijheid combineren, zonder extra druk op de zorg. “Je wilt bewoners zoveel mogelijk zelfstandigheid geven, maar ook bescherming”, zegt Van Liebergen. “En dat moet het werk van de verpleging ondersteunen, niet ingewikkelder maken.” Juist daar speelt automatisering een rol. Door toegangscontrole te koppelen aan zorgdomotica, zoals dwaaldetectie en signalering, zijn minder handmatige handelingen nodig. Een actueel voorbeeld is de toegang tot de eigen woning binnen een verpleeghuis. “Bewoners en verpleging moeten naar binnen kunnen, andere cliënten niet. Met tags of wearables regel je dat automatisch. De verpleging hoeft niet steeds in te grijpen, terwijl de cliënt zijn bewegingsvrijheid behoudt.”

Volgens Van Liebergen levert dat vooral rust op in de dagelijkse praktijk. “Systemen nemen een deel van de controle over, waardoor zorgmedewerkers minder hoeven te controleren en meer tijd overhouden voor zorg en aandacht.”

Extramurale zorg als toetssteen

In de thuiszorg wordt de waarde van goed ingerichte toegang het meest zichtbaar. Meerdere zorgmedewerkers moeten veilig en tijdelijk toegang hebben tot de woning van een cliënt, vaak met veel personeelswisselingen. “Juist daar zie je hoe belangrijk het is dat toegang foutloos en controleerbaar geregeld is”, zegt Van Liebergen. “Het voorkomt risico’s, vermindert administratieve lasten en geeft rust in drukbezette teams.”

Salto Systems staat dit jaar op Zorg & ICT 2026. Niet alleen om oplossingen te tonen, maar vooral om het gesprek te voeren over toegangsbeheer als onderdeel van zorgprocessen. “Dit is een middel om de werkdruk te verlagen, risico’s te beheersen en tijd vrij te maken voor zorg. We zien bezoekers graag op onze stand!”