Nieuwe energiecentrale voor Sanquin Amsterdam

In het hart van de Amsterdamse zorg- en researchsector onderging Sanquin aan de Plesmanlaan een ingrijpende technische transformatie. Terwijl de bloedbank en laboratoria 24/7 doordraaiden, realiseerde ULC Installatietechniek een volledig nieuwe energiecentrale en vernuftige energiering. “Het is als een openhartoperatie terwijl de patiënt gewoon aan het werk is”, zegt projectleider Jeroen Schevers.

Sanquin is geen doorsnee projectlocatie. Als nationale bloedbank en vooraanstaand farmaceutisch onderzoekscentrum is de continuïteit van de bedrijfsvoering letterlijk van levensbelang. Voor ULC Installatietechniek lag er de taak om de volledige werktuigbouwkundige installaties te vernieuwen en het complex klaar te stomen voor een gasarme toekomst.

De energiering: de nieuwe hoofdader

Het paradepaardje van de vernieuwing is de zogenaamde ‘energiering’. Waar de verschillende bouwdelen voorheen vaak eigen, versnipperde opwekkingssystemen hadden, is er nu gekozen voor een centrale ringleiding die door het gehele complex loopt. “De energiering fungeert als de hoofdader van het gebouw om de distributie van warmte en koude te optimaliseren”, legt Schevers uit. “Het grote voordeel is de flexibiliteit voor de toekomst. Op elk gewenst punt in de ring kunnen we nu warmte of koude onttrekken of toevoegen. Als Sanquin over een paar jaar besluit om een laboratorium om te bouwen of uit te breiden, hoeven we niet de hele centrale aan te passen. Ze kunnen simpelweg ‘aftappen’ van de ring die er al ligt. Dat maakt het vastgoed toekomstbestendig.”

Gasarm door WKO en warmtepompen

De drijvende kracht achter deze ring is de nieuwe energiecentrale. Sanquin heeft de ambitie om afscheid te nemen van fossiele energiebronnen. ULC gaf hier invulling aan door samen met Roy van der Mark, commissioning specialist bij Sanquin, een systeem te realiseren rondom krachtige warmtepompen, gekoppeld aan een warmte-koudeopslag (WKO) in de bodem, een zogenoemde energierotonde. “Met dit systeem kunnen we energie opslaan en hergebruiken”, zegt Schevers. “Warmte die in de zomer wordt opgeslagen, gebruiken we in de winter en andersom. Daarmee reduceren we de CO2-uitstoot aanzienlijk en verhogen we de efficiëntie van het gehele systeem.”

Werken op de millimeter in een kritische omgeving

De grootste uitdaging was niet alleen de techniek, maar vooral de omgeving waarin deze geïnstalleerd moest worden. In de laboratoria van Sanquin staat uiterst gevoelige apparatuur, waaronder vriezers die constant op -80 graden Celsius moeten blijven en specialistische apparatuur voor laboratoriumonderzoeken die er plaatsvinden. Deze verdragen geen enkele trilling of temperatuurschommeling. “Je kunt hier niet zomaar de stekker eruit trekken”, aldus Schevers. “De laboratoria en productie van medicijnen uit bloedplasma draaien continu. We hebben daarom gewerkt met uitgebreide bypass-systemen en tijdelijke installaties. Elke omschakeling en elk boormoment werd afgestemd met de gebruikers. Soms betekende dat ’s avonds werken of op momenten dat een bepaald labonderzoek niet liep. Communicatie was hierin minstens zo belangrijk als de techniek zelf.”

Kracht van samenwerking

Om de overlast en montagetijd op de krappe bouwplaats in Amsterdam-Slotervaart tot een minimum te beperken, leunde het project zwaar op prefabricage en een strakke engineering aan de voorkant. In nauwe samenwerking met verschillende partners werden grote delen van het leidingwerk en complete skids in de fabriek voorbereid. Schevers benadrukt het belang van het teamgevoel: “De samenwerking met opdrachtgever Sanquin, Peter Hipke en Roy van der Mark, was gebaseerd op wederzijds vertrouwen en kennis.” Hipke: “Bij een project van deze omvang in een bestaande omgeving kom je altijd verrassingen tegen. Dan heb je niets aan een starre leverancier, maar zoek je een partner die meedenkt en snel schakelt. Die ‘partnership-mentaliteit’ hebben we gedurende het hele traject bij ULC ervaren. Maar ook op de werkvloer, met mijn rechterhand Said en de rest van de mannen, was de drive enorm. Iedereen wist dat we hier werkten aan iets dat essentieel is voor de bloedvoorziening van Nederland.”

Toekomstvisie

Met de afronding van het project beschikt Sanquin over een moderne, duurzame en flexibele energievoorziening, maar voor Schevers zit de grootste voldoening in iets anders. “Dat we zo’n complexe ingreep hebben uitgevoerd zonder dat de processen ook maar één moment stil hebben gelegen – daar ben ik het meest trots op”, zegt hij. “Als je nu in de technische ruimte staat en alles draait zoals het hoort, weet je: dit is waar je het voor gedaan hebt. Een installatie waar Sanquin weer tientallen jaren op kan vertrouwen.”