Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Nederland en België
Half mei verhuisden negentig bewoners én hun zorgprofessionals naar de vervangende nieuwbouw van zorgcentrum Souburgh in Waddinxveen. Daarmee is een eind gekomen aan vijfenhalf jaar ontwikkelen en bouwen. Op de plek van het oude, gesloopte Souburgh aan de Prins Bernhardlaan is een moderne nieuwbouw gerealiseerd die passende verpleeghuiszorg faciliteert. Het nieuwe Souburgh bestaat uit drie onderling verbonden bouwdelen met woonruimte voor negentig bewoners en twaalf Volledig Pakket Thuis (VPT) plaatsen, evenals een ontmoetingsruimte met restaurant voor bewoners en ouderen uit de buurt, dagbesteding en kantoren. In opdracht van Zorgpartners Midden-Holland heeft Eentien Architecten een zorgconcept ontworpen waarin wonen, zorg en ontmoeting op vanzelfsprekende wijze samenkomen in een vriendelijk, eigentijds en herkenbaar gebouw.
Eentien Architecten werd al in 2022 door Zorgpartners Midden-Holland uitgenodigd om deel te nemen aan de architectenselectie voor het nieuwe Souburgh. “In de uitvraag stonden vooral de veranderende zorgvraag en een zo huiselijk mogelijke woonomgeving centraal”, vertelt Jeroen van Bekkum, architect en eigenaar van Eentien Architecten. “In onze ontwerpvisie gaven wij hier bijvoorbeeld invulling aan met drie onderling verbonden bouwdelen met overzichtelijke woongroepen van circa tien bewoners, waardoor de indruk van een kleinschalige woonomgeving ontstaat. We hebben de oude, institutionele opzet met lange gangen vervangen door een vriendelijk en toegankelijk gebouw met een fijne menselijke maat, een logische opzet, veel overzicht én alle functies op de juiste plek.”
In de ambitieuze visie van Eentien Architecten werd ook nadrukkelijk gefocust op kwaliteit van wonen. “De nieuwbouw moest bewoners zoveel mogelijk eigen regie bieden. De kamers zijn geconcentreerd aan een rondgaande gang die steeds uitkomt op de ruime gemeenschappelijke woonkamer. Grote raampartijen bieden maximaal zicht op de parkachtige omgeving. Bovendien is uitgebreid aandacht besteed aan de vriendelijke maar duidelijke overgang tussen privé- en gemeenschappelijke ruimtes. Bijvoorbeeld met nisjes bij de voordeuren en duidelijke woon- en eetzones in de huiskamers.”
Het nieuwe Souburgh speelt in op de groeiende behoefte aan intramurale verpleeghuiszorg. “Naast reguliere zorgplaatsen zijn ook crisiszorgplaatsen en VPT-woningen opgenomen”, aldus Van Bekkum. “De kamers en installaties hiervoor zijn afgestemd op de complexe(re) zorgverlening en moderne zorgtechnologie.”
Ook moest gebouw nadrukkelijk een ontmoetingsplek blijven voor de wijk. “Het oude Souburgh was een hele bekende én belangrijke plek voor ouderen in Waddinxveen en maakte onderdeel uit van een groter complex met onder meer sociale woningbouw. De opgave om een stukje hiervan te slopen en iets nieuws in te passen, was niet eenvoudig”, blikt Van Bekkum terug. “In de ontwerpvisie die wij hiervoor hebben uitgewerkt, richt het gebouw zich niet alleen op bewoners, maar ook op omwonenden en bezoekers. Bijvoorbeeld door op de begane grond algemeen toegankelijke functies op te nemen zoals een restaurant met terras, dagbesteding, fysiotherapie, een winkeltje en een kapsalon. Door het gebouw twee ingangen te geven – een voor wijkbewoners en bezoekers en een voor bewoners en zorggerelateerde functies – blijven reuring en rust in balans en ontstaat een duidelijke scheiding tussen de levendigheid van de wijkvoorzieningen en de rust van de woonzorgomgeving.”
Wie het nieuwe Souburgh betreedt, zal ook de zorgvuldigheid van het ontwerp opmerken. Er is heel goed gekeken naar materialen, vormen en kleuren. Maar ook naar afwerkingen en details, waardoor het gebouw heel fijn aanvoelt. Zowel van binnen als van buiten. “Licht metselwerk speelt een belangrijke rol in het gevelbeeld van de nieuwbouw en wordt afgewisseld met warme houtlooks”, vertelt Van Bekkum. “Bijvoorbeeld ter plaatse van het binnenhof. Op selecte plekken is bovendien echt hout toegepast.” Als voorbeeld noemt hij de bamboehouten kozijnen. “Hierdoor komen functionaliteit en uitstraling mooi samen. Grote raampartijen laten daglicht maximaal naar binnen stromen. Voor de ramen van de slaap- en zitgedeeltes aan alle gebouwzijden zijn grote grijsgroene bloembakken van geperforeerd aluminium gepositioneerd, die zowel eigentijds als huiselijk ogen en het groen dichtbij de bewoners brengen. Oók bij de bewoners die minder mobiel zijn. Hiermee sluiten we aan bij de actuele inzichten rond welzijn en healing environments in de zorg. Het nieuwe Souburgh is een plek waar mensen graag willen zijn.”
De houtlooks worden stijlvol doorgezet in het interieur, waar ronde vormen het zachte en huiselijke karakter van het ontwerp versterken. “In plaats van witte gangen is gekozen voor fijne lambriseringen. Bovendien is op selecte plekken een behangetje toegevoegd”, aldus Van Bekkum. “De gangen zijn niet opgezet als lange verkeersruimten, maar monden uit in woonkamers en ontmoetingsplekken. Er zijn nergens dode hoeken. Hierdoor kunnen bewoners heel prettig door het gebouw ‘dwalen’, wordt de kans op spontane ontmoetingen vergroot en blijven bewoners visueel verbonden met het leven op de afdeling.”
Qua kleur- en materiaalgebruik overheersen zachte, natuurlijke tinten, warme houtlooks en subtiele steenlooks. “Door hout- en steenlooks op de vloeren bewust af te wisselen, ontstaat een duidelijke scheiding tussen verblijfsplekken en verkeersruimten.” Ook deze contrasten ondersteunen de oriëntatie van bewoners en dragen bij aan een herkenbare en overzichtelijke woonomgeving.
Alle woongroepen beschikken over een royale en groene buitenruimte aan de noordoostelijke kant van het gebouw. “De buitenruimtes komen samen in een vierlaagse binnenhof en zijn zodanig gericht, dat contact wordt gestimuleerd”, aldus Van Bekkum. “Dankzij de verhoogde glazen balustrades ontstaat een luwere buitenruimte en komen transparantie, uitzicht én veiligheid samen.” Zorgvuldig geplaatste lamellen voorzien op hun beurt in een effectieve zonwering, beperken overmatige warmtebelasting en dragen bij aan een comfortabel verblijfsklimaat.
Niet alleen Eentien Architecten, maar ook Zorgpartners Midden-Holland is zeer tevreden over de samenwerking en het eindresultaat. “Het gebouw biedt een toekomstbestendige omgeving waarin wij de komende decennia passende zorg kunnen leveren”, vertelt de opdrachtgever in een reactie. “De open en lichte opzet met onder meer een uitnodigend restaurant en huiselijke woonkamers draagt bij een prettige leefomgeving. De positieve reacties van bewoners, mantelzorgers, medewerkers en vrijwilligers benadrukken dat.” De realisatie van Souburgh was een langdurig traject, waarin intensief en constructief is samengewerkt met diverse betrokken partijen. “Die samenwerking heeft geleid tot een prachtig gebouw waar wij nog vele jaren met trots gebruik van gaan maken.”
Jubileum
