Zorg voor ouderen verandert van vorm

De zorgvraag van ouderen verdwijnt niet, maar het gebruik van zorg verandert wel van vorm. Ouderen krijgen steeds vaker zorg thuis, terwijl professionele verpleeghuiszorg nodig blijft voor mensen met grote kwetsbaarheid en complexe problematiek. Dat bevestigt het nieuwe RIVM-onderzoek naar het zorggebruik van ouderen. ActiZ ziet hierin een bevestiging van de beweging naar de voorkant uit het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg.

Steeds meer ouderen ontvangen langdurige zorg thuis vanuit de Wet langdurige zorg. Tegelijkertijd blijft voor mensen met complexe problematiek een veilige en beschutte omgeving nodig met deskundige ondersteuning en specialistische zorg en behandeling. De toekomst vraagt daarom om een passend palet van zorg thuis, geclusterde woonvormen en verpleeghuiszorg, afgestemd op de regionale zorgvraag.

Zorg zo veel mogelijk aan de voorkant

“De zorgvraag van ouderen verdwijnt niet, maar de wensen en behoeften van ouderen veranderen wel”, zegt Anneke Westerlaken, voorzitter van ActiZ. “Ouderen krijgen steeds vaker zorg thuis. Dat sluit aan bij de beweging die we met het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg hebben ingezet: zorg en ondersteuning zo veel mogelijk aan de voorkant organiseren, dichtbij en passend bij de situatie van de oudere.”

Grenzen vervagen

Het RIVM-onderzoek laat zien dat de wijkverpleging steeds meer bestaat uit korte zorgmomenten, terwijl chronische verpleging en verzorging thuis vanuit Wlz plaatsvindt. Daarmee zien we steeds meer onderscheid tussen kortdurende, curatieve zorg thuis en langdurige, chronische zorg thuis. Westerlaken: “Als mensen langdurig intensieve zorg thuis nodig hebben, moet die zorg eenvoudig en logisch georganiseerd kunnen worden. Daarom is het logisch om te onderzoeken of langdurige wijkverpleging op termijn vanuit de Wet langdurige zorg kan worden georganiseerd.”

Verpleeghuiszorg blijft nodig

Meer zorg thuis betekent niet dat generieke verpleeghuiscapaciteit kan worden afgebouwd. Aanleiding voor het onderzoek waren signalen over leegstand, maar die blijkt niet grootschalig. Op sommige plekken is sprake van leegstand, terwijl in andere regio’s behoefte blijft aan passende verpleeghuiszorg. “De toekomst is niet thuis óf het verpleeghuis”, stelt Westerlaken. “Het gaat om thuis als het kan, geclusterd als dat helpt en verpleeghuiszorg als dat nodig is. Voor kwetsbare mensen met complexe zorgvragen moet een veilige en beschutte omgeving beschikbaar blijven.”

ActiZ ziet het RIVM-onderzoek als een onderbouwing van de beweging die met het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg is ingezet: niet minder ouderenzorg, maar anders georganiseerde en passende zorg voor ouderen.