Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Nederland en België
In het nieuwbouwcomplex Berkmeer in Amsterdam-Noord is de Waterland Oase officieel geopend. De woonvoorziening omvat 23 zelfstandige sociale huurappartementen voor volwassenen met een psychische kwetsbaarheid. Zij wonen tussen andere huurders in het complex, maar maken tegelijkertijd deel uit van een vaste gemeenschap van bewoners, naasten en professionele begeleiders.
De Waterland Oase biedt een alternatief voor zowel traditioneel beschermd wonen als volledig zelfstandig wonen met beperkte ambulante ondersteuning. Bewoners beschikken over een eigen appartement en voeren zoveel mogelijk zelf de regie over hun dagelijks leven. Een vast begeleidingsteam van Cordaan is zes dagen per week aanwezig. Daarnaast ondersteunen een communitycoördinator, naasten en bewoners elkaar bij het wonen, herstel en deelnemen aan de samenleving.
De woonvoorziening is ondergebracht in het lagere bouwdeel van Berkmeer, een nieuwbouwproject van woningcorporatie Stadgenoot aan het Waterlandplein. Het totale complex telt 257 woningen: 152 sociale huurwoningen en 105 koopwoningen. Daaronder zijn woningen voor jongeren, gezinnen, ouderen en bewoners die ondersteuning nodig hebben. De Waterland Oase is daarmee geen afzonderlijke zorglocatie, maar onderdeel van een regulier en gemengd woongebouw.
De 23 appartementen zijn verdeeld over drie verdiepingen en liggen tussen andere sociale huurwoningen. Op de derde verdieping bevindt zich een gemeenschappelijke ruimte waar bewoners kunnen koken, eten, koffiedrinken en activiteiten organiseren. Op de tweede verdieping is een werkruimte ingericht voor de persoonlijke begeleiders van Cordaan. Juist de combinatie van een eigen woning, gedeelde voorzieningen en nabij beschikbare begeleiding vormt de kern van het concept. Bewoners kunnen zich terugtrekken in hun appartement, maar hebben ook laagdrempelig toegang tot anderen wanneer zij behoefte hebben aan contact of ondersteuning.
“In de Waterland Oase wonen mensen met een psychische kwetsbaarheid zelfstandig, maar nooit alleen”, zegt Mirjam van Dootingh, initiatiefnemer en onbezoldigd bestuurder van Caring Communities. “Bewoners vormen samen een community, helpen elkaar waar mogelijk en bouwen aan een veilige en prettige plek in de buurt.” De woonvorm werkt vanuit zelfbeheer. Dit betekent dat bewoners en naasten niet alleen gebruikers van de voorziening zijn, maar actief betrokken worden bij de organisatie en ontwikkeling van de gemeenschap. Professionele begeleiding blijft beschikbaar, maar neemt de regie niet automatisch over. Herstel, autonomie en zingeving staan centraal.
Ook familieleden en andere naasten hebben een structurele rol. Zij helpen onder meer bij activiteiten, koken mee en kunnen bijdragen aan het vroeg signaleren van problemen. Daarmee ontstaat een netwerk rond bewoners dat breder is dan alleen de formele zorgrelatie.
De vorming van de gemeenschap begon al voordat de woningen in december 2025 werden opgeleverd. Bewoners en naasten namen gedurende bijna een jaar deel aan een communitydevelopmenttraject onder begeleiding van Caring Communities. Daardoor maakten toekomstige bewoners al vóór hun verhuizing kennis met elkaar en konden zij afspraken maken over het gebruik van de gemeenschappelijke ruimte, gezamenlijke activiteiten en de manier waarop zij elkaar willen ondersteunen. Het sociale concept werd dus niet pas na de bouw toegevoegd, maar parallel aan de realisatie van de woningen ontwikkeld. Een bewoner omschreef het tijdens de opening als volgt: “De community krijgt vorm. Mensen weten elkaar te vinden. Op leuke momenten of juist voor een goed of kwetsbaar gesprek.”
Aan de realisatie van de Waterland Oase ging een ontwikkelingstraject van ruim tien jaar vooraf. Stadgenoot, Cordaan, Caring Communities en de gemeente Amsterdam werkten samen aan de organisatorische, zorginhoudelijke en vastgoedmatige uitwerking. Volgens Van Dootingh was vooral de bereidheid van de betrokken partijen om ook bij complicaties door te gaan doorslaggevend.
“Als Stadgenoot het niet met ons had aangedurfd, hadden we de Waterland Oase nooit kunnen ontwikkelen. Deze opening is het resultaat van jarenlange inzet van alle betrokkenen die zijn blijven geloven in deze woonvorm.”
Stadgenoot ziet het project als onderdeel van de bredere opgave om verschillende doelgroepen binnen reguliere wijken te huisvesten. “Deze Oase laat zien hoe het ook kan: een woonvorm waar mensen zelfstandig kunnen wonen op een manier die veilig en prettig is”, zegt Jolanda Donderwinkel, directeur Strategie en Wijken bij de corporatie. Vanaf 2027 moeten gefaseerd nog zeven woningen in de omliggende wijk aan de Waterland Oase worden toegevoegd. Daardoor kan de gemeenschap zich ook buiten het woonblok verder ontwikkelen.
De Waterland Oase is de derde woonvoorziening volgens het Oase-concept in Amsterdam. Eerdere locaties zijn de Kraaipan Oase in Amsterdam-Oost en de Staalman Oase in Amsterdam Nieuw-West. Ook op die locaties wonen mensen met een psychische kwetsbaarheid zelfstandig, ondersteund door een combinatie van professionele begeleiding, naasten en een bewonersgemeenschap. Caring Communities wil het concept verder uitbreiden, zowel binnen als buiten Amsterdam. De organisatie positioneert de Oases als een tussenvorm tussen geïnstitutionaliseerd wonen en volledig zelfstandig wonen: voldoende ondersteuning en sociale nabijheid, zonder dat het wonen volledig door zorg wordt bepaald.
De officiële opening vond plaats op woensdag 3 juni 2026. Stadsdeelvoorzitter Brahim Abid onthulde samen met vijf bewoners een olijfboom in een door bewoners en naasten gemaakte plantenbak. In de bak werd een tijdcapsule geplaatst met persoonlijke wensen en verwachtingen voor de komende jaren. De boom staat symbool voor de verdere ontwikkeling van de gemeenschap. Voor de bewoners is de Waterland Oase in de eerste plaats hun eigen woning, maar ook een omgeving waarin zelfstandigheid, begeleiding en onderlinge betrokkenheid bewust met elkaar zijn verbonden.
Jubileum
