Op verpleegafdelingen kunnen verslechteringen in de gezondheidstoestand van patiënten ontstaan, vaak buiten het zicht van directe monitoring. De kleinste verandering in hartslag en ademhaling wordt niet direct opgemerkt, terwijl dat juist de eerste tekenen kunnen zijn van complicaties. In het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven wordt met onderzoeksprogramma Advance ForSee gewerkt aan een nieuwe toepassing waarbij slimme camera’s en AI hartslag en ademhaling continu en contactloos meten, met als doel om eerder te signaleren en het zorgproces op de verpleegafdeling te vergemakkelijken.
Hoogleraar cardiologie prof. dr. Lukas Dekker legt uit: “Ook wij lopen tegen de grenzen aan van wat haalbaar is. We willen steeds meer zorg leveren met minder mensen, terwijl tegelijkertijd de zorgvraag blijft groeien. Dus zoeken we naar oplossingen die de werkdruk verlagen en tegelijkertijd de kwaliteit van de zorg verbeteren.”
Vijf jaar geleden maakten de onderzoekers kennis met cameratechnologie die in staat is om hartslag en ademhaling contactloos en continu te meten. Waar verpleegkundigen nu enkele keren per dag de vitale functies van de patiënt meten en handmatig registreren, maakt continue monitoring subtiele veranderingen zichtbaar die anders onopgemerkt zouden blijven. En dat kan van cruciaal belang zijn voor een goed herstel en de veiligheid van de patiënt.

Advance ForSee maakt gebruik van drie camera’s, gericht op de patiënt in bed, die subtiele kleurveranderingen (microverkleuringen) in het gezicht waarnemen en analyseren om de hartslag te bepalen. Via borstbewegingen wordt de ademhaling gedetecteerd, zelfs onder een deken. Deze metingen zijn enige tijd uitgebreid vergeleken met de ‘gouden standaard’ metingen van ECG en ademhalingsmetingen op de IC. Vanaf de start is ook uitgebreid gesproken met patiënten en verpleegkundig personeel. “Zonder hun goedkeuring zouden we een prachtige techniek ontwikkelen, waar niemand mee wil werken”, verklaart Dekker. “De patiënten reageerden vrijwel unaniem positief. Zij geven veiligheid voorrang boven hun privacy. Bovendien hebben we daarvoor een eenvoudig luikje toegevoegd, dat desgewenst de camera’s afschermt. De verpleegkundigen waren in eerste instantie iets terughoudender, maar zien ook voordelen. Minder administratie biedt meer tijd voor directe patiëntenzorg.”
Onderzoeker en cardioloog in opleiding dr. Gijs van Steenbergen legt het vervolg uit: “We kunnen nu betrouwbaar meten. De uitdaging is nu om deze continue datastroom te vertalen naar modellen die complicaties kunnen voorspellen, zoals hartritmestoornissen na een openhartoperatie. Aan de andere kant kunnen we met die voorspellingen ook beter inschatten welke patiënten een ongecompliceerd herstel kunnen verwachten. Zij kunnen het ziekenhuis mogelijk eerder verlaten met een digitale follow-up zoals thuismonitoring of een videoconsult.” Op die manier is er naast patiëntveiligheid ook efficiënter bedgebruik en een betere inzet van het personeel mogelijk. Dekker benadrukt: “Het is absoluut niet de bedoeling om te bezuinigen op mensen. Juist niet; de technologie kan ons helpen om de zorg persoonlijker te maken en biedt zorgverleners meer tijd voor wat écht telt: het contact met de patiënt.”
Advance ForSee maakt duidelijk dat toekomstbestendige zorg al lang niet meer gaat over nieuwe gebouwen, maar over digitale infrastructuur, dataverwerking en slimme systemen die goed aansluiten op het zorgproces. Het Catharina Ziekenhuis laat zien hoe technologische innovatie concreet kan bijdragen aan duurzame zorg, waarbij kwaliteit en menselijk contact de norm blijft.