Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Nederland en België
Eind oktober verhuisden de eerste bewoners naar het nieuwe woonzorgcentrum De Baenje in Sittard. Op 22 januari 2026 volgde de officiële opening. Zorgorganisatie Zuyderland wil hier vooral een thuisgevoel creëren: een warme, gastvrije omgeving zonder instellingskarakter, waar eigen regie, welzijn en nabijheid centraal staan. Met een zorgvuldig bouwproces en doordacht inrichtingsconcept werkten architect, aannemer, zorgorganisatie en woningbouwcorporatie samen aan een omgeving die voelt als thuis.
Woonzorgcentrum De Baenje telt 136 wooneenheden voor ouderen met een intensieve zorgvraag. Daarvan zijn 104 appartementen bestemd voor somatische zorg, elk met een eigen woon- en slaapruimte en een privébadkamer. Daarnaast beschikt het zorgcentrum over 32 wooneenheden op de psychogeriatrische afdeling, kleinschalig georganiseerd rondom vier gezamenlijke woonkamers. In totaal telt het zorgcentrum elf woonkamers. De Baenje beschikt daarnaast over diverse gemeenschappelijke voorzieningen, zoals een restaurant met terras, een beweegruimte en beweegplein, een kapsalon en een binnentuin, die ontmoeting en participatie stimuleren.
Tijdens de officiële opening op donderdag 22 januari benadrukte burgemeester Hans Verheijen van de Gemeente Sittard-Geleen dat De Baenje laat zien hoe zorgvoorzieningen in Limburg zouden moeten zijn: professioneel en toekomstbestendig, maar vooral ook prettig om in te wonen. Ondanks de omvang van het complex met 136 wooneenheden voelt het gebouw volgens hem warm en toegankelijk. “Dat zit ’m in materiaal- en kleurgebruik, in de lichtheid van het gebouw, maar bovenal in de uitermate vriendelijke manier waarop bewoners en bezoekers worden ontvangen”, vertelde hij.
Dat er nu, op deze markante plek aan de rand van de binnenstad, een hoogwaardig woonzorgcentrum staat, noemde hij een verrijking voor Sittard. Zijn boodschap aan de bewoners was persoonlijk en warm: een gebouw is pas echt af als er een ziel in komt: “Die ziel ontstaat door de mensen die er wonen en werken, elke dag opnieuw.”
Vanaf het begin stond voor Zuyderland vast dat De Baenje een vertrouwde woonomgeving moest worden. Bewoners moeten zichzelf kunnen blijven en hun eigen leven zoveel mogelijk voortzetten. Volgens Esther Willems, directeur van Zuyderland Care, onderstreept de ligging midden in Sittard die visie. “De Baenje is een plek waar stad en zorg elkaar ontmoeten en waar zorg zichtbaar aanwezig is in de samenleving.”
De nieuwbouw betekent geen uitbreiding van het aantal intramurale plaatsen, maar vervangt het bestaande woonzorgcomplex dat niet meer voldeed aan de eisen van deze tijd, benadrukt Willems. “We vonden het belangrijk dat die zorgfunctie op deze plek blijft, maar dan wel volledig eigentijds en toekomstbestendig.”
Zuyderland huurt De Baenje van woningcorporatie ZOwonen, eigenaar en ontwikkelaar van het gebouw. Voor directeur-bestuurder Janine Godderij begon het traject in 2019. “Het bestaande complex voldeed technisch en functioneel niet meer, met name op het gebied van brandveiligheid”, licht zij toe. “Wij vonden dat bewoners geen half goed gebouw verdienden, maar een gebouw dat toekomst heeft.” Die keuze had grote gevolgen. Het oude gebouw werd gesloopt en er kwam een veel groter complex voor terug. Dat leidde tot zorgen en weerstand bij omwonenden, vooral over de bouwhoogte. “Dat heeft het proces lang gemaakt”, erkent Godderij. “Maar we zijn met respect met elkaar in gesprek gebleven. En ik ben blij dat we nu samen kunnen vaststellen dat het gelukt.” Ook het gebouw zelf stemt haar tevreden: “Het straalt kwaliteit uit en biedt bewoners echt ruimte.”
Luc Mevissen, manager Vastgoed bij Zuyderland, begeleidde De Baenje als projectleider bouw. Hij kijkt terug op een intensief maar constructief proces. “De samenwerking binnen het bouwteam met ZOwonen, aannemer Van Wijnen en de installateurs verliep harmonieus. De grootste uitdagingen kwamen van buitenaf, zoals netcongestie en veranderende eisen op het gebied van energie.” Omdat het beschikbare elektriciteitsvermogen onvoldoende bleek, is in overleg met netbeheerder Enexis gekozen voor aanvullende maatregelen, waaronder accu-opslag en een noodstroomvoorziening. “Dat vergde extra investeringen, maar is cruciaal voor de bedrijfszekerheid van een 24/7-zorgomgeving.”
Daarnaast speelde toekomstbestendigheid een grote rol. “Dat zie je terug in keuzes rond domotica en technologie. Slimme sensoren en cameratoezicht worden ingezet om de veiligheid te vergroten en tegelijkertijd rust en privacy te behouden. Vroeger gingen zorgmedewerkers ’s nachts standaard langs alle kamers. Dat verstoort de nachtrust. Nu kunnen we eerst op afstand beoordelen of ingrijpen nodig is.”
Architect Bram Nieuwenhuizen van Nieuw Architectuur ontwierp De Baenje als een gebouw dat zich voegt naar zijn omgeving. “Het stedenbouwkundig ontwerp sluit aan op de bestaande bebouwing en groenstructuren”, vertelt hij. “Aan de kant van het centrum is het zes verdiepingen tellende gebouw hoger, richting de Jubileumstraat schaalt het af naar vier lagen om aan te sluiten bij de monumentale woonwijk.”
Het gebouw bestaat uit drie hoofdmassa’s die verbonden zijn door een centraal volume met de hoofdentree. “Je komt altijd in het hart van het gebouw binnen”, aldus Nieuwenhuizen. “In de gevels onderscheidt de kleur van het metselwerk de achterliggende functie: gemeenschappelijke ruimten hebben een andere tint dan de woonruimten. Deze benadering sluit aan op de metselwerkverbanden van de aangrenzende monumentale wijk, waardoor het gebouw harmonieus opgaat in zijn omgeving. Door de kleurnuances, variërende dieptes en verfijnde details in het metselwerk – geïnspireerd op deze wijk – worden de gevelwerking en verschaling verder versterkt.”
Naast het stedenbouwkundige aspect was de binnenkant minstens zo belangrijk. “Een woonzorgcentrum moet huiselijk aanvoelen”, zegt de architect. “Tegelijk moet je zorg- en facilitaire processen zo organiseren dat bewoners daar zo min mogelijk hinder van ervaren. Dat leidde tot een duidelijke scheiding van looproutes en tot woonkamers die een centrale rol spelen in het dagelijks leven, inclusief het bereiden van maaltijden op de afdelingen zelf.”
Groen speelt een belangrijke rol. Er zijn omsloten tuinen voor bewoners, waaronder een veilige tuin voor psychogeriatrische afdelingen. Ook ecologie kreeg aandacht, met onder meer vleermuiskasten in de gevels. “Zo wordt het gebouw echt onderdeel van zijn omgeving”, zegt Nieuwenhuizen.
Ook voor Ruud Jennekens, projectmanager vastgoed techniek en facilities bij Zuyderland, begon het werk al ruim voordat de bouw klaar was. Tijdens de bouw startte hij met project- en werkgroepen waarin zorgmedewerkers, facilitair specialisten en externe partners samen nadachten over de inrichting en logistiek. “Het gaat niet alleen om stoelen en tafels”, zegt hij. “Het gaat om zorgprocessen, looproutes, werkplekken voor medewerkers en de vraag hoe bewoners zich hier dagelijks bewegen.” De locatie van De Baenje noemt hij een groot pluspunt. “Je zit hier dicht bij het centrum en stadspark. Dat sluit perfect aan bij onze visie dat een woonzorgcentrum onderdeel is van de samenleving. Dat open karakter komt ook terug in het gebouw zelf, met een restaurant en terras die toegankelijk zijn voor buurtbewoners en bewoners van de naastgelegen Baenjehof.”
In de inrichting is veel aandacht besteed aan sfeer en herkenbaarheid. Het groen-blauwe kleurconcept, geïnspireerd op park en omgeving, loopt door in het hele gebouw. “We hebben nauw met leveranciers samengewerkt om het tot één geheel te maken”, legt Jennekens uit. “Niet ieder zijn eigen stukje, maar samen kijken hoe kleuren, materialen en meubilair elkaar versterken.”
Opvallend is de keuze om afdelingen te vernoemen naar bekende popgroepen. Naast The Rolling Stones zijn dat Queen, Fleetwood Mac, ABBA en The Beatles. Traditioneel worden afdelingen in woonzorgcentra vaak genoemd naar hofjes of elementen uit de directe omgeving. “Maar hier ontstond het idee om het eens anders te doen”, verduidelijkt Jennekens. “We wilden iets kiezen waarin niet alleen de huidige bewoners zich herkennen, maar ook de bewoners van de toekomst. Dan moet je vooruit durven kijken.”
Met De Baenje heeft Sittard er niet alleen een modern woonzorgcentrum bij gekregen, maar een plek waar wonen, zorg en stad op een vanzelfsprekende manier samenkomen. Het gebouw combineert eigentijdse architectuur en slimme techniek met aandacht voor menselijkheid, herkenbaarheid en welzijn. Van de huiselijke woonkamers en groene buitenruimtes tot het open restaurant en de ligging midden in de samenleving: alles is gericht op een leven dat zo normaal mogelijk doorgaat, ook bij intensieve zorg. Daarmee laat De Baenje zien hoe toekomstbestendige ouderenzorg eruit kan zien; niet als instelling, maar als thuis.
Opdrachtgever: woningcorporatie ZOwonen
Exploitant: zorgorganisatie Zuyderland
Aannemer: Van Wijnen
Architect: Nieuw Architectuur
Omvang: 136 wooneenheden
Oplevering: najaar 2025
Jubileum
