Platform over bouw en ontwikkeling in de zorg in Nederland en België
Leiden staat voor een forse bouwopgave. Doel is uiteraard een samenleving waarin iedereen kan meedoen, van student tot senior. Wethouder Julius Terpstra (Wonen, Bouwen en Welzijn) vertelt hoe Leiden werkt aan buurten waar ruimte is voor ontmoeting, welzijn en zorg.
In de portefeuille van de wethouder is er bewust voor gekozen om Welzijn toe te voegen aan Ruimtelijke Ordening en Wonen. Een logische stap, vindt hij. “Door wonen, bouwen en welzijn te verbinden, kunnen we buurten creëren die niet alleen fysiek goed in elkaar zitten, maar ook sociaal sterk zijn. We willen een bruisende stad zijn met open deuren, een plek waar mensen elkaar ontmoeten, zich thuis voelen en ondersteuning krijgen op het moment dat dat nodig is. Ouderen nemen dan ook een prominente plek in binnen ons beleid.”
Terpstra legt uit dat het Leidse ouderenbeleid rust op drie grote pijlers, waarvan nieuwbouw de eerste is. In elke wijk worden plannen gemaakt voor nieuwe woonvormen voor ouderen. “We bouwen hofjesachtige complexen met een gemeenschappelijke woonkamer en tuin. Bewoners krijgen bovendien voorrang als ze uit de wijk zelf komen, zodat ze in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen.” Deze woonvormen worden in alle prijsklassen gerealiseerd, van sociale huur tot koop, en bewust gemengd. “We willen niet clusteren op inkomen of zorgvraag, maar geven de voorkeur aan gemengde complexen waar mensen elkaar kennen en helpen.”
Terpstra geeft een belangrijk aandachtspunt mee: om de woonvorm beschikbaar te houden, moet je nadenken over slimme eigendomsconstructies zoals trapsgewijze verkoop of afspraken over doorverkoop. “Zo blijven deze complexen ook over twintig jaar nog voldoen aan hun sociale doel.” Welzijnswerk is een tweede pijler. Leiden investeert in een sterke sociale basis, met veel aandacht voor ontmoeting en initiatief. “We stimuleren buurtactiviteiten, pakken eenzaamheid aan en richten de openbare ruimte in voor contact. Denk aan bankjes, schaakborden en ontmoetingsplekken in de buitenlucht.” De derde pijler is ouderenzorg. De gemeente maakt met zorgorganisaties afspraken over de spreiding van intramurale bedden in nieuwbouwprojecten. “We proberen zorg echt de wijk in te brengen met kleinschalige woonzorgplekken, wijkteams die ondersteuning thuis bieden en zorginstellingen die letterlijk onderdeel zijn van de buurt.”
Een praktijkvoorbeeld van de eerste pijler is het woonproject SAAM; op dit moment in aanbouw in de Burgemeesterswijk. Hier wordt de gemeenschapszin gecombineerd met behoud van privacy. Een plek voor kopers en huurder waar je elkaar kent, ontmoet en naar elkaar omkijkt. “SAAM laat zien hoe het kan”, zegt Terpstra. “Het is een woonvorm die bijdraagt aan welzijn en ontmoeting én zorgt voor doorstroming op de woningmarkt. Ouderen verhuizen naar een passende woning, waardoor gezinswoningen vrijkomen voor jonge gezinnen.” De wethouder ziet SAAM als het begin van iets groters en is helder in zijn ambitie: “Dit project laat precies zien wat we in de komende tien jaar in de hele stad willen realiseren: vitale woonplekken waar mensen naar elkaar omkijken.”
Over tien jaar heeft Leiden niet alleen een schaalsprong gemaakt in woningen, maar ook in leefbaarheid. In elke wijk moet een plek zijn waar ouderen prettig kunnen wonen, met elkaar en voor elkaar. “Dat is mijn doel.”
Jubileum
