Wat Namibië Nederland kan leren over de zorg voor ouderen

Familie, buren en de lokale gemeenschap spelen in Namibië een veel grotere rol in de zorg voor ouderen dan in Nederland. Volgens vierdejaarsstudent Verpleegkunde Joyce de Wit van NHL Stenden Hogeschool biedt juist die aanpak waardevolle inzichten voor de Nederlandse ouderenzorg, waar ouderen steeds langer zelfstandig thuis wonen.

Voor haar afstudeeronderzoek reisde Joyce samen met onderzoekers van NHL Stenden Hogeschool en zorgorganisatie Noorderbreedte naar Namibië. Daar sprak zij met zorgprofessionals, managers, ouderen en inwoners in zowel stedelijke als landelijke gebieden. Hoewel het onderzoek zich aanvankelijk richtte op dementiezorg, bleek tijdens de gesprekken dat een bredere blik op ouderenzorg beter aansloot bij de praktijk. Dementie wordt in Namibië namelijk niet altijd herkend of vastgesteld. 

“We gingen niet naar Namibië om te vertellen hoe het beter kan,” vertelt Joyce. “Juist het idee dat we van elkaar kunnen leren, maakte dit onderzoek voor mij zo waardevol.” 

Zorg begint in de gemeenschap 

Tijdens haar onderzoek zag Joyce hoe vanzelfsprekend familieleden, buren en andere mensen uit de omgeving betrokken zijn bij de zorg voor ouderen. Die betrokkenheid komt voort uit culturele overtuigingen, maar ook uit praktische omstandigheden, zoals beperkte zorgvoorzieningen en de grote afstanden tussen dorpen en zorginstellingen. 

“Wat me het meest raakte, was hoe vanzelfsprekend mensen voor elkaar zorgen. Dat zit echt verweven in de gemeenschap.” 

Volgens Joyce laat Namibië zien dat goede ouderenzorg niet alleen afhankelijk is van professionele ondersteuning. Ook de mensen om ouderen heen kunnen een belangrijke rol spelen. Die gedachte sluit aan bij de principes van Reablement, waarbij wordt gekeken naar wat mensen zelf kunnen en hoe hun sociale omgeving daarbij kan ondersteunen. 

Inspiratie voor de Nederlandse ouderenzorg 

De ervaringen uit Namibië vormen de basis voor aanbevelingen voor de Nederlandse ouderenzorg. Joyce pleit ervoor om bij de ondersteuning van ouderen niet alleen te kijken naar mantelzorgers of directe familie, maar samen met ouderen te verkennen welke mensen en initiatieven in hun omgeving kunnen bijdragen aan zorg en welzijn. 

“We kijken vaak als eerste naar de mantelzorger, terwijl het juist belangrijk is om samen te verkennen wie kan bijdragen aan de zorg en het welzijn van iemand met dementie. Dat hoeft geen groot netwerk te zijn; het gaat erom de mensen die er wel zijn met elkaar te verbinden.” 

Volgens Joyce laat haar onderzoek zien dat internationale samenwerking niet alleen nieuwe kennis oplevert, maar ook helpt om met een frisse blik naar uitdagingen in de Nederlandse zorg te kijken. 

Samenwerking tussen onderwijs, onderzoek en praktijk 

Het onderzoek maakt deel uit van de samenwerking tussen NHL Stenden Hogeschool en Noorderbreedte, waarin studenten, onderzoekers en zorgprofessionals gezamenlijk werken aan vraagstukken uit de praktijk. De contacten die tijdens het onderzoek in Namibië zijn gelegd met zorginstellingen, universiteiten en lokale gemeenschappen bieden aanknopingspunten voor vervolgonderzoek en verdere kennisuitwisseling.